ابراهيم عاملي ( موثق )

68

تفسير عاملي ( فارسي )

معنى لغات : ذاقوا - از مصدر ذوق با ضمّ ذال بمعنى چشيدن ، بأس - بمعنى شدّت و سختى ، شجاعت ، يخرصون - از مصدر خرص بفتح خاء و سكون را بمعنى دروغ گفتن ، بحدس و گمان چيزى گفتن ، مقدار چيزيرا تعيين كردن . يعدلون - از مصدر عدل بفتح عين بمعنى راست كردن چوب و مانند آن ، ميان دو كس بمساوات حكم كردن ، مشرك به خدا شدن ، از راه كج شدن ، سوى چيزى برگشتن ، انصاف دادن . ترجمه : 149 به همين زودى مردم بتپرست با تو گويند : اگر خدا خواست ، و به سرنوشت بود نه ما و نه پدران ما انباز خدا نمىساختيم و چيزى ناروا نمىكرديم مردم پيش از ايشان به اين گونه نيز سخن پيغمبران دروغ شمردند تا كه ز سوى ما سختى چشيدند . اى محمّد بپاسخ بگو : آيا شما دانشى داريد تا براى ما نمودار كنيد ؟ [ البتّه كه نداريد ] و جز پيروى پندار نكنيد و جز به اندازه گيرى و تخمين سخن نگوئيد . و نيز به آنها بگو : 150 حجّت بالغه [ و استدلال رسا و سودمند ] از سوى خدا است و اگر بخواهد و بسرنوشت كرده باشد همه ى شما را به راه راست برد و بگو : 151 [ بشما كه چيزها حرام كنيد ] گواهان خود بياريد كه گواهى دهند خدا چنين چيزها حرام كرده و اگر آنها گواهى دهند تو به آنها گواهى مده و پيروى خواسته - هاى آن كسان مكن كه آيات ما دروغ شمردند و آن كسان كه رستاخيز باور ندارند و هم لنگه و تاى پروردگار خود مىسازند . سخن مفسّرين : « سَيَقُولُ الَّذِينَ » تا آخر جمله 149 طبرى : يعنى چون مشركين قريش در برابر آيات گذشته محكوم بودند و دليل نداشتند بر حرمت زراعت و انعام و احكام مجعول خود ، به زودى دليل ديگر ميتراشند و ميگويند : اگر خدا ميخواست ما موحد باشيم و اين چيزها را حرام ندانيم و ما و پدران ما بر اين عقيده و عمل نباشيم ، ميتوانست مانع ما بشود ، چون او قادر است كه ما را مجبور بايمان كند و ترك بتپرستى و احكام مجعول ، و يا توفيق دهد بما كه بميل خود يكتاپرست باشيم و از اين حرامها و احكام مجعول دست برداريم ، ولى چون همين روش پسند او